Džez nije samo žanr – on predstavlja emociju, inovaciju i kulturu.
Od postanka ovog žanra, neki muzičari ostavili su neizbrisiv trag i zauvek oblikovali/promenili istoriju džeza stvarajući nove stilove, bitne trenutke u istoriji i pomerajući do tada postavljene granice.
Od Louis-a Armstrong-a do saksofona John-a Coltrane-a, ovi muzičari su dali veliki doprinos džezu i uticali na buduće generacije.
Izdvajamo 10 muzičara čiji uticaj osećamo i danas:
1. Louis Armstrong (1901–1971)
Prepoznatljiv po izvođenju na trubi, svom autentičnom hrapavom glasu i harizmi i često nazivan “Ocem džeza”. Ostali su upamćeni njegovi solistički nastupi na trubi sa jakim melodijskim fraziranjem i dubokom emocijom, harizmatičan scenski nastup i skat pevanje. Sve ovo dovelo je do toga da džez umesto grupne improvizacije postane više fokusiran na solo izvođenje, a Louis-a načinilo jednom od najprepoznatljivijih ličnosti 20. veka i globalnom ikonom džeza.
Najbitniji radovi: What a Wonderful World, West End Blues, Stardust.
2. Duke Ellington (1899–1974)
Legendarni džez kompozitor i pijanista koji je džez podigao na viši nivo svojim prefinjenjim kompozicijama i aranžmanima. Formirao je svoj orkestar i vodio ga više od 50 godina, s njim stvarajući vanvremensku muziku koja je kombinovala džez, bluz, klasičnu muziku i elemente svinga.
Pored svojih tehničkih sposobnosti, Ellington je upamćen i po eleganciji u izvođenju i emociji u džezu. Izdvajala se i njegova sposobnost da prepozna muzičke talente, pa je tako njegov uticaj i dan danas i van granica džeza.
Najbitniji radovi: Take the A Train, Mood Indigo, Sophisticated Lady.
3. Charlie Parker (1920–1955)
Poznat pod imenom “Bird”, bio je džez saksofonista, kompozitor i jedna od ključnih figura u stvaranju Bi-Bap-a, brzog i kompleksnog stila džeza. Njegov virtuozitet i inovativni pristup harmoniji i ritmu ostavio je veliki trag na džez izvođenje, zajedno sa načinom sviranja i fraziranja na saksofonu. Kompozicije poput Ornithology i Ko-Ko i dan danas predstavljaju klasike BiBap-a.
Njegov uticaj na džez je nemerljiv, inspirišući generacije muzičara i zauvek menjajući putanju modernog džeza.
Najbitniji radovi: Ornithology, Ko-Ko, Billie’s Bounce.
4. Miles Davis (1926–1991)
Bio je vizionar na trubi čija je karijera trajala pet decenija tokom kojih je konstantno menjao, kako sebe, tako i zvuk džeza. Njegova uloga bitna je za više džez pravaca, od BiBap-a i Kul-a, do modalnog i džez fuzije. Kroz svoju karijeru pokazao je sposobnost da okupi talentovane muzičare i neustrašivost da istražuje nove muzičke pravce, što se pokazalo u eksperimentu Bitches Brew .
Njegov album Kind of Blue (1959) je jedan od najuticajnijih i najprodavanijih džez albuma ikada.
Najbitniji radovi: Kind of Blue, Bitches Brew, Sketches of Spain.
5. John Coltrane (1926–1967)
John je bio džez saksofonista i kompozitor upamćen po svojoj spiritualnosti, tehničkoj briljantnosti i dubokom uticaju na džez muziku. 1950ih godina svirao je sa Miles Davis-om, nakon čega je u svojim bendovima pomerio granice s modalnim džezom i avangardnim stilom. Njegovo sviranje pamti se po intenzivnoj izvedbi, harmoniji, pravim emocijama i ogromnom uticaju na ostale muzičare, kako tokom života, tako i nakon njegove smrti.
Album A Love Supreme iz 1965. reflektuje John-ov spiritualni put i do danas je jedno od najpoštovanijih dela iz sveta džeza.
Najbitniji radovi: A Love Supreme, Giant Steps, My Favorite Things.
6. Thelonious Monk (1917–1982)
Revolucionarni džez pijanista i kompozitor poznat po svom ekscentričnom stilu, melodijama i jedinstvenom shvatanju muzičke harmonije- čudnan ritam i nepredviđene pauze u sviranju. Smatra se jednim od tvoraca BiBap-a. Neki od njegovih najuspešnijih albuma postavili su nove standarde u svetu džez muzike, predstavljajući kombinaciju jednostavnosti i kompleksnosti. Zbog načina sviranja koji se dosta razlikovao od svega tada poznatog, mnogi ga kritičari nisu razumeli, međutim to nije umanjilo njegov uticaj i trag koji je ostavio u svetu muzike.
Najbitniji radovi: Round Midnight, Blue Monk, Straight, No Chaser.
7. Billie Holiday (1915–1959)
Jedna od najuticajnijih džez i bluz vokala 20. veka, slavna po svom veoma emotivnom glasu i poznata kao “Lady Day”. U svakom njenom izvođenju prisutna je živa emocija koja oslikava burne životne situacije, slomljeno srce, ali i otpornost.
Pesma Strange Fruit koja predstavlja protest protiv rasističkog nasilja, osim što ističe društvenu nepravdu, predstavlja i njeno najznačajnije delo.
Billie glas i način izvođenja bili su nenadmašivi su po pitanju prenošenja emocije, ranjivosti i bola. To je ostavilo veliki uticaj na pevače svih doba i žanrova.
Najbitniji radovi: Strange Fruit, God Bless the Child, Summertime.
8. Ella Fitzgerald (1917–1996)
Poznata kao “First Lady of Song”, Ella je legendarna džez pevačica zapamćena po svojim nepogrešivim vokalnim tehnikama, izuzetnom rasponu i veselim i čistim tonovima. Slavu kao solističkoj pevačici donela joj je besprekorna dikcija i inovativno skat pevanje. Kretala se kroz razne stilove, od Sving-a i BiBap-a do balada zahvaljujući sposobnosti da kompleksne tonove izvede lako. Tokom svoje šest decenija duge karijere, Ella je osvojila 13 Grammy nagrada i zauvek ostala upamćena kao jedan od najboljih vokala u istoriji.
Najbitniji radovi: Dream a Little Dream of Me, Summertime, Mack the Knife.
9. Charles Mingus (1922–1979)
Revolucionarni džez basista i kompozitor čija je muzika imala elemente BiBap-a, gospela, bluza i klasičnih stilova. Poznat po svojim moćnim i emotivnim kompozicijama i sposobnosti da kombinuje složene aranžmane sa istinskim osećanjima. Njegova muzika često je percipirana kao dinamična, dramatična,intenzivna i puna emocija. Imao je nesvakidašnji pristup za to vreme, uključujući socijalne i političke teme koje su se često odnosile na odnos prema rasama u tom periodu. U istoriji je zapamćen zbog svog inovativnog rada, žestokoj ličnosti i čvrstim stavovima u muzici.
Najbitniji radovi: Goodbye Pork Pie Hat, Haitian Fight Song, Better Git It in Your Soul.
10. Herbie Hancock (1940–Present)
Čuveni džez pijanista i kompozitor, poznat po svom konstantno inovativnom pristupu koji kombinuje žanrove. U svom prvom bendu, zajedno sa Miles Davis-om dao je doprinos modalnom džezu. Kasnije je bio jedan od pionira džez fuzije sa albumom Head Hunters koji kombinuje elemente fanka, roka i elektro muzike, sa kompozicijom džeza. Eksperimentisao je od akustičnog džeza do električnih sintisajzera, što ga je držalo u samom muzičkom vrhu decenijama. Veliki doprinos kako tradicionalnom tako i modernom džezu zauvek ga ostavlja kao jednog od najtrajnijih i najuticajnijih ličnosti.
Najbitniji radovi: Cantaloupe Island, Chameleon, Watermelon Man.
Ovi muzičari predstavljaju različite periode i stilove u džezu, od ranog Nju Orleans džeza, do BiBap-a, modalnog i džez fuzije; ono što je zajedničko jeste ogroman talenat i nemerljiv doprinos samom žanru, ali i celoj muzičkoj istoriji.
0 Comments